Compostcalculator: C:N-verhouding en vochtgehalte
Een hoop die binnen een paar dagen 60 °C haalt, is geen toeval maar een goed uitgebalanceerd mengsel. De calculator berekent de koolstof-stikstofverhouding (C:N) en het vochtgehalte van je hoop uit wat je er echt in gooit — in emmers, kruiwagens of kilo’s — en vertelt hoeveel waarvan je moet toevoegen om heet composteren op gang te krijgen.
Waarom de C:N-verhouding alles bepaalt
De microben in compost verbranden koolstof als energie en gebruiken stikstof voor eiwit — ongeveer 30 delen koolstof op 1 deel stikstof. Te veel stikstof (alleen gras, kippenmest) en de hoop ruikt naar ammoniak. Te veel koolstof (alleen blad, zaagsel, karton) en de microben hongeren: de hoop blijft maandenlang koud. Mik voor heet composteren op 25–35:1.
Zo rekenen we (Cornell-methode)
Voor elk ingrediënt berekenen we de droge stof (massa × (1 − vochtgehalte)) en daaruit de koolstof en stikstof. C:N van de hoop = totale koolstof ÷ totale stikstof — geen gemiddelde van de verhoudingen, want nat gras en droog blad leveren heel verschillende hoeveelheden droge stof. Emmers en kruiwagens rekenen we om met de typische stortdichtheid.
| Ingrediënt | C:N | Water |
|---|---|---|
| Gemaaid gras | 19:1 | 77% |
| Groenteschillen en -resten | 17:1 | 85% |
| Koffiedik | 20:1 | 60% |
| Kippenmest | 7:1 | 70% |
| Paardenmest met strooisel | 30:1 | 70% |
| Droog blad | 67:1 | 35% |
| Stro | 77:1 | 12% |
| Houtsnippers | ~330:1 | 35% |
| Zaagsel | ~420:1 | 30% |
| Karton | ~560:1 | 8% |
Vochtgehalte: als een uitgeknepen spons
De tweede voorwaarde is water: 50–60% van het gewicht. Onder ongeveer 40% stoppen de microben vrijwel; boven 65% verdringt water de lucht en gaat de hoop rotten. De calculator berekent het vochtgehalte van het mengsel en vertelt hoeveel liter water of hoeveel droog bruin materiaal je moet toevoegen.
De knijptest
Knijp een handvol materiaal stevig samen. Hooguit een paar druppels: perfect. Loopt er water uit: te nat, voeg stro of karton toe. Valt het droog uit elkaar: water geven.
Zo zet je een hete composthoop op
- Verzamel materiaal voor een hoop van minstens ongeveer 1 × 1 × 1 m — een kleinere hoop verliest sneller warmte dan hij maakt.
- Vul de ingrediënten in de calculator in en pas het mengsel aan tot C:N en vocht in de groene zone zitten.
- Wissel lagen groen en bruin af of meng ze meteen, en maak elke laag vochtig.
- Na 2–4 dagen moet de kern 55–65 °C zijn. Zet om als hij onder ongeveer 45 °C zakt — meestal elke 3–7 dagen.
- Na 6–8 weken wordt de hoop niet meer warm: laat de compost 1–2 maanden narijpen.
Rijpe compost doet het meest waar de bodem hem nodig heeft — controleer dat met de bodemanalyse en vul aan wat ontbreekt met de mestcalculator.
Veelgestelde vragen
Welke C:N-verhouding moet compost hebben?
Aan het begin van heet composteren ongeveer 25–35:1, ideaal rond 30:1. Rijpe compost zit op ongeveer 10–15:1, omdat een deel van de koolstof als CO₂ verdwijnt.
Hoeveel blad op een zak gras?
In gewicht heeft gras ongeveer een derde aan droog blad nodig voor 30:1 (10 kg gras + 3,5 kg blad). In volume is dat zo’n 1,5 emmer blad per emmer gras; om het mengsel niet te nat te maken eerder 2–3 emmers.
Waarom stinkt mijn compost?
Ammoniakgeur betekent te veel stikstof, rotte geur te nat en te weinig lucht. In beide gevallen helpen droog bruin materiaal (blad, stro, karton) en omzetten.
Waarom wordt mijn composthoop niet warm?
Meestal te veel koolstof, een te droog mengsel of een te kleine hoop — onder ongeveer 0,75 m³ ontsnapt de warmte sneller dan ze ontstaat.
Compostcalculator: C:N-verhouding en vochtgehalte
Alle hulpmiddelen werken in de browser en in de mobiele app – gratis, zonder registratie, ook offline.
Dit hulpmiddel in de app openen →